Rioolbuizensysteem
Het rioolbuizensysteem bundelt KG-buizen, bochten, aftakkingen, moffen, afdichtingen, reinigingsbuizen en overige toebehoren voor de afvalwaterleiding. De keuze wordt vooral bepaald door DN/OD, het type onderdeel, de hoek, de aansluitcombinatie en de lengte die in de productnaam wordt genoemd. Zo kan de benodigde samenstelling aan de hand van de concrete buis- en aansluitmaten worden beperkt.
Bepaal eerst de juiste nominale maat
De subcategorieën van het rioolbuizensysteem zijn ingedeeld naar DN/OD 110, 125, 160, 200, 250 en 315. Deze aanduiding moet passen bij de aansluitmaat van het geplande leidinggedeelte. Pas daarna loont het om buis, bocht, aftakking, mof of afdichting te vergelijken. Binnen één nominale maat verschillen de artikelen bovendien in hoek, aansluitcombinatie, uitvoering en lengte. Een buis met DN/OD 125 kan daarom niet automatisch worden vervangen door een onderdeel met DN/OD 160. De volledige benaming helpt om de keuze te beperken tot de benodigde combinatie.
Voor buis- en hulpstukbenamingen met DN/OD 110.
Gebied DN/OD 110Voor buis- en hulpstukbenamingen met DN/OD 125.
Gebied DN/OD 125Voor buis- en hulpstukbenamingen met DN/OD 160.
Gebied DN/OD 160Voor buis- en hulpstukbenamingen met DN/OD 200.
Gebied DN/OD 200Voor buis- en hulpstukbenamingen met DN/OD 250.
Gebied DN/OD 250Voor buis- en hulpstukbenamingen met DN/OD 315.
Gebied DN/OD 315Onderdelengroepen in het rioolbuizensysteem
Voor een leidinggedeelte worden verschillende soorten onderdelen gecombineerd. Buizen vormen de rechte stukken. Bochten leiden de buis in een aangegeven hoek verder, terwijl aftakkingen een extra aansluitrichting toevoegen. Moffen en aansluitstukken verbinden buiseinden, terwijl afsluitdoppen en mofstoppen als afsluiting worden aangeduid. Afdichtingen en profielringen horen bij het betreffende verbindingstype. Reinigingsbuizen, schachtvoeringen en glijmiddelen vullen de keuze aan wanneer toegang, doorvoer of montage centraal staat.
Buizen en hulpstukken
De productnamen vermelden de gegevens die voor de vergelijking relevant zijn rechtstreeks: DN of DN/OD, hoek, aansluitcombinatie, buistype en soms een lengte. Bij een aftakking moet daarom niet alleen de grotere nominale maat, maar ook het tweede getal worden bekeken. Bij een bocht is de hoek doorslaggevend. Bij een reinigingsbuis telt daarnaast de aanduiding voor het deksel of de reinigingsopening.
Verbindingen, afsluitingen en toegang
Een dubbele mof, schuifmof of opsteekmof heeft telkens een andere benaming binnen het systeem. Voor de keuze zijn de buisafmeting en uitvoering bepalend. Bij afsluitdoppen, stoppen en verloopstukken beschrijft de naam de bouwwijze of de overgangsmaat. Voor afdichtingen komen nominale maat, materiaal en afdichtingstype erbij. De volgende drie voorbeelden laten zien hoe zulke gegevens in een artikelbenaming samenkomen.
Buizen op nominale maat en lengte vergelijken
Bij rechte leidinggedeelten is naast DN of DN/OD ook de lengte van belang. In de productnamen staan bijvoorbeeld KG-buizen DN 110 met 500 mm en SN 4, evenals een coex-buis DN/OD 110 x 1000 mm. Voor DN/OD 125 vermeldt een KGEM-buis SN 4 de afmeting 125 x 2000 mm. Bij DN/OD 160 is er een KGEM-vermelding met 160 x 1000 mm en een KG-buisvermelding met SN 4 en 2000 mm. Voor DN 200 staan onder meer SN 4 met 500 mm en 200 x 1000 mm vermeld. Bij DN/OD 250 en DN/OD 315 vermelden KGEM-buizen telkens 1000 mm. Deze gegevens horen altijd bij het betreffende artikel. Voor een samenstelling moet daarom eerst de vereiste nominale maat worden afgestemd op de benodigde lengte en de SN-aanduiding in de naam.
Ook de buisbenaming kan variëren: KGEM, KG-buis, reinigingsbuis of buis met aansluiting op een gresbuis staan voor verschillende artikeltypes. Een vermelding met spie-eind of gresmofaansluiting moet daarom worden beoordeeld aan de hand van de aanwezige aansluitzijde. Alleen de buisdiameter benoemen is bij zulke overgangen niet voldoende.
Bochten en aftakkingen plannen op basis van de hoek
Een bocht staat voor een richtingsverandering; de in de naam genoemde hoek moet passen bij het geplande verloop. In het assortiment komen bochten voor van 15, 30, 45, 67 en 87 graden. Deze hoeken zijn bij verschillende nominale maten beschikbaar, bijvoorbeeld bij DN 110, DN 125, DN 160, DN 200, DN/OD 250 en DN/OD 315. Een bocht van 15 graden neemt een andere richting dan een bocht van 87 graden, ook wanneer de nominale maat gelijk blijft. Bij het zoeken moeten beide gegevens daarom samen worden gelezen.
Gelijke of gecombineerde nominale maten
Aftakkingen worden in de naam vaak met één of twee nominale maten vermeld. Voorbeelden zijn DN/OD 160/160, DN 160/125, DN 200/160, DN 250/160, DN 315/200 en DN/OD 315/110. Ook uitvoeringen van 45 en 87 graden zijn vertegenwoordigd. Het eerste en tweede getal beschrijven de combinatie die in de artikelnaam staat; deze moeten worden vergeleken met de twee buiszijden van de geplande aansluiting. Een aftakking 125/110 is dus een andere keuze dan een aftakking 125/125. Bij dezelfde maat kan ook de hoek het verschil maken.
Moffen, afsluitdoppen, stoppen en verloopstukken indelen
Moffen worden in het assortiment aangeduid als schuifmof, dubbele mof of opsteekmof. De namen vermelden telkens een nominale maat, bijvoorbeeld DN 110, DN 125, DN 160, DN 200, DN 250 of DN/OD 315. Afsluitdoppen en mofstoppen worden als DN- of DN/OD-uitvoering vermeld en onderscheiden zich door begrippen als KGK, KGM of mofstop. Voor de overgang tussen verschillende maten zijn er verloopstukken, bijvoorbeeld 125/110, 160/110, 160/125, 200/160, 250/200 en 315/250. De twee maten van het verloopstuk moeten passen bij de beoogde buiscombinatie. Bij PVC-U- of PVC-aanduidingen moet bovendien de uitvoering in het artikel worden vergeleken met de aanwezige systeemcomponent.
Sommige buisartikelen bevatten ook aanduidingen zoals gietijzeren aansluiting, gres-spie-eind, gresmof of KGUSM-aansluiting. Deze begrippen beschrijven het verbindingstype van de betreffende vermelding. Bij de keuze van een overgangsstuk zijn ze belangrijker dan een algemene zoekopdracht naar KG-buis.
Afdichtingen, profielringen en aansluitstukken
Bij afdichtingen zijn nominale maat en bouwwijze de eerste vergelijkingspunten. Tot de keuze behoren aansluitafdichtingen, vervangende afdichtringen, lipafdichtingen en profielringen. De productgegevens vermelden bijvoorbeeld een aansluitafdichting DN 125 van NBR, een NBR-afdichting DN/OD 200 met de aanduiding oliebestendig, een buisafdichting DN 160 van NBR en een PVC-lipafdichting DN 160. Ook voor DN 110 en DN 250 zijn verschillende benamingen voor afdichtingen en profielringen aanwezig. Deze varianten moeten niet alleen op het woord afdichting, maar op de volledige aanduiding worden vergeleken.
Een profielring voor KGUS DN/OD 200 wordt anders genoemd dan een profielring voor KGUS DN/OD 110 of DN/OD 160. Bij aansluitafdichtingen komen daarnaast benamingen als BA-M en vervangende afdichting voor. De productbeschrijving van de aansluitafdichting DN 125 vermeldt NBR en een temperatuurbereik tot 60 °C. Zulke aanvullende gegevens gelden voor het betreffende artikel. Voor de samenstelling tellen daarom buisnominale maat, afdichtingstype, materiaal en de concrete aansluiting, niet een algemene indeling op basis van buiskleur of de algemene productnaam.
Reinigingsbuizen en schachtvoeringen voor toegangen
Reinigingsbuizen zijn in het assortiment verkrijgbaar met verschillende nominale maten en dekselaanduidingen. Daaronder vallen een reinigingsbuis DN 110 met deksel, een reinigingsbuis DN 160 met rond deksel, een KG-reinigingsbuis DN 200 met deksel en een KG-buis-reinigingsbuis DN 315 met deksel. De productgegevens van de DN-200-reinigingsbuis beschrijven toegang voor reinigings- en inspectiewerkzaamheden. Wanneer een dergelijke opening is voorzien, moeten de nominale maat van de reinigingsbuis worden vergeleken met het overige leidinggedeelte en de dekselaanduiding met de benodigde toegang.
Schachtvoeringen zijn onder meer verkrijgbaar met DN 125/240, DN 160, DN 200, DN 250 en DN/OD 315/240. Bij combinaties met twee getallen is de volledige benaming bepalend. De toebehoren vullen de buisleiding aan bij een doorvoer of schacht; de keuze wordt daarom bepaald door de concrete nominale maat en het geplande inbouwpunt.
Glijmiddelen op basis van verpakking en toepassing
Voor de buismontage zijn glijmiddelen verkrijgbaar in meerdere maten die in de productnaam worden genoemd: 150 ml, 250 ml, 500 ml en 1000 ml. Afzonderlijke vermeldingen noemen kunststofbuizen, steekmoffen of een montagehulp. De verpakkingsgrootte is daarmee een afzonderlijk vergelijkingspunt, terwijl de toepassing van het betreffende artikel de buis- of verbindingssituatie beschrijft. Bij meerdere vergelijkbaar benoemde artikelen moeten nominale maat, volume en de genoemde toepassing samen worden gelezen. Zo blijft de keuze afgestemd op de concrete montagebehoefte.
Keuzehulp in vijf stappen
- Aansluitmaat bepalen: Stem de in het project geplande nominale maat af op de gebieden DN/OD 110 tot DN/OD 315.
- Onderdeel bepalen: Zoek voor een recht stuk naar KG-buis of KGEM-buis, voor een richtingsverandering naar een bocht en voor een extra leiding naar een aftakking.
- Aanvullende aanduiding lezen: Let op hoek, tweede nominale maat, lengte, deksel, spie-eind, mof of verloopstuk.
- Verbinding aanvullen: Wijs afdichting, profielring, mof, afsluitdop of stop toe aan de hand van de volledige aanduiding.
- Montagebehoefte controleren: Plan bij een reinigingsopening een schachtvoering of reinigingsbuis; vergelijk bij steekmoffen de juiste maat glijmiddel.
Veelgestelde vragen over het rioolbuizensysteem
Welke DN/OD-nominale maat moet ik eerst vergelijken?
Het uitgangspunt is de nominale maat van de geplande aansluiting. De categorie is ingedeeld in DN/OD 110, 125, 160, 200, 250 en 315. Daarna worden onderdeeltype, hoek en verdere gegevens vergeleken. Een buislengte of een lagere afzonderlijke waarde vervangt niet de passende aanduiding van de nominale maat.
Wat is het verschil tussen een bocht en een aftakking?
Een bocht wordt gekozen op basis van de hoek en beschrijft een richtingsverandering. Een aftakking wordt daarnaast aangeduid met één of twee nominale maten, bijvoorbeeld 200/160 of 315/110. Voor een zij-aansluiting moeten beide getallen en de hoek daarom overeenkomen met de geplande buiscombinatie.
Welke gegevens zijn belangrijk bij een buisafdichting?
Belangrijk zijn de nominale maat, het afdichtingstype en het vermelde materiaal. In het assortiment komen onder meer NBR-aansluitafdichtingen, oliebestendige NBR-afdichtingen, PVC-lipafdichtingen en profielringen voor KGUS voor. Een DN-125-afdichting en een DN-200-afdichting zijn verschillende artikelgroepen.
Wanneer is een reinigingsbuis met deksel de passende uitvoering?
Een reinigingsbuis komt in aanmerking op plaatsen waar de productbeschrijving toegang voor reiniging of inspectie vermeldt. In het assortiment zijn daarvoor onder meer DN 110, DN 160, DN 200 en DN 315 beschikbaar. De nominale maat en de dekselaanduiding moeten passen bij het leidinggedeelte en de geplande toegang.
Welke maat glijmiddel past bij de montagebehoefte?
De artikelnamen vermelden 150 ml, 250 ml, 500 ml en 1000 ml. Daarnaast verwijzen afzonderlijke vermeldingen naar kunststofbuizen, steekmoffen of montage. Voor de keuze moeten daarom het benodigde volume en de concrete toepassing van het betreffende product afzonderlijk worden bekeken.
Andere buizengebieden
Afhankelijk van de leidingtaak kunnen naast het rioolbuizensysteem ook aangrenzende gebieden relevant zijn. De afbakening gebeurt aan de hand van de betreffende productgroep:
Aangrenzende buizengroep binnen sanitair en irrigatie.
Aangrenzend gebied voor een andere afbakening van de buisleiding.
Aanvullende buisartikelen buiten de afzonderlijke nominale maten.